Toen in augustus 2025 aardappelverwerker CêlaVíta failliet ging, viel voor akkerbouwer Richard Hardeman uit Harskamp van de ene op de andere dag tien jaar aan vaste afzet weg. Het resultaat: een enorme voorraad van 1,5 miljoen kilo tafelaardappelen die ineens “vrij” kwam in een markt die al uitpuilde.
Op papier is werken met vaste contracten juist bedoeld om verspilling te voorkomen: teler en afnemer stemmen productie en afname op elkaar af. Maar als een schakel wegvalt, wordt zichtbaar hoe kwetsbaar die zekerheid kan zijn, zeker in een jaar met uitzonderlijk hoge opbrengsten en weinig uitwijkmogelijkheden.
Daar komt bij dat Richards aardappelen echte tafelaardappelen zijn. Perfect voor op het bord, maar minder geschikt voor industriële verwerking. Door de uitzonderlijk goede oogst van 2025 ontstond in Nederland een overschot van zo’n 100 miljoen kilo aardappelen, waardoor nieuwe afnemers schaars zijn en partijen anders al snel richting biovergister of terug op het land gaan.
In plaats van lijdzaam toezien hoe goede voeding verdwijnt, zette No Waste Army samen met Boerschappen een landelijke reddingsactie op. Consumenten kunnen aardappelen rechtstreeks ophalen bij Richard in Harskamp, een (vegetarisch) stamppotpakket bestellen of een pakket doneren aan de Voedselbank.
Het is een praktisch voorbeeld van circulair handelen: een reststroom (in dit geval een overschot door marktomstandigheden) wordt geen afval, maar krijgt een bestemming met waarde. Niet alleen economisch, ook maatschappelijk, doordat donaties via de Voedselbank terechtkomen bij mensen die het goed kunnen gebruiken.
Voor Richard werd de aardappelberg niet alleen een probleem dat “opgelost” moest worden, maar ook een moment om zijn bedrijf opnieuw uit te lijnen. Hij besloot zijn areaal terug te schalen van 200 naar 20 hectare en bewuster te kiezen voor een route met meer eigen regie: directe verkoop via zijn landwinkel De Groenerie, korte ketens en lokale verwerking.
De opbrengst van de actie wil hij inzetten voor De Groenerie én voor zijn zorgboerderij, waar dagbesteding plaatsvindt en waar ook op circulaire wijze producten voor de regionale markt worden gemaakt en verkocht, zoals groente, friet en groentechips. Zo verschuift waardecreatie van “alleen volume” naar een mix van voedsel, verwerking, gemeenschap en zorg.
No Waste Army roept niet alleen consumenten op, maar ook grotere afnemers die structureel volumes kunnen opnemen. Dat is misschien wel de belangrijkste stap richting een circulaire keten: van een eenmalige reddingsactie naar afspraken die overschotten eerder signaleren en slimmer verdelen.